Vào buổi khai nguyên của Giáo hội, cộng đồng các Kitô hữu tiên khởi ở Giêrusalem đã tình nguyện đặt tất cả tài sản của họ thành công hữu, để phân chia cho mỗi người tùy theo nhu cầu (Cv 2,44-45).
Thần học online:
LỊCH SỬ VÀ THẦN HỌC VỀ ĐỜI SỐNG THÁNH HIẾN
Bài 22: Lời Khấn Khó Nghèo Với Đời Sống Thánh Hiến
Giảng viên: Lm. Giuse Phạm Quốc Văn, OP.
***
Vào buổi khai nguyên của Giáo hội, cộng đồng các Kitô hữu tiên khởi ở Giêrusalem đã tình nguyện đặt tất cả tài sản của họ thành công hữu, để phân chia cho mỗi người tùy theo nhu cầu (Cv 2,44-45). Không rõ tình trạng này kéo dài được bao lâu; nhưng xem ra không có cộng đoàn nào khác bắt chước họ cả. Thậm chí ta còn thấy thánh Phaolô đã phải đi lạc quyên để giúp đỡ giáo đoàn Giêrusalem lâm vào cảnh túng thiếu. Tuy dù biết rằng lý tưởng của cộng đồng Giêrusalem thiếu tính cách thực tế, nhưng trải qua dòng lịch sử không thiếu những thuyết-gia cộng-sản vẫn coi đó như là phương thế để giải quyết những bất công xã hội do sự chênh lệch giữa lớp giàu với lớp nghèo gây ra. Điều mơ ước không-tưởng đối với xã hội và Giáo hội thì đã trở thành nếp sống thường nhật của các tu sĩ, nhờ việc tình nguyện khấn giữ nghèo khó.
Như ta đã biết, các đan sĩ đầu tiên (như thánh Antôn) đã bán hết tài sản, phân phát cho người nghèo, rồi lên rừng đi tu. Sự nghèo khó được quan niệm như là biểu hiệu của tinh thần siêu thoát những ràng buộc vật chất ngõ hầu tinh thần được thanh thản hơn trong việc theo đuổi các giá trị siêu việt. Đến khi hình thức tu hành cộng đoàn ra đời, thì sự khó nghèo mang thêm những giá trị khác nữa: nó không chỉ biểu lộ sự thanh thoát khỏi ràng buộc vật chất, mà còn đóng góp vào việc xây dựng cộng đoàn. Nói đúng ra, trong các bản luật cổ ta thấy có hai khuynh hướng thực hiện sự khó nghèo, tùy theo khía cạnh được nhấn mạnh tới. Một khuynh hướng (tựa như thánh Pacomiô) nhấn mạnh tới tính cách khổ hạnh: sống nghèo có nghĩa là sống nhiệm nhặt khắc khổ. Khuynh hướng thứ hai (tượng trưng nơi thánh Basiliô và Augustinô) coi việc chia sẻ tài sản quan trọng hơn; do đó họ đặt nặng vấn đề cộng đồng tài sản trong tu viện hơn là nếp sống khắc khổ cá nhân. Dù sao thì cả Pacomiô lẫn Basiliô đều lưu ý tới tinh thần liên đới với người nghèo. Thánh Pacomiô cảnh giác các đan sĩ (đa số thuộc thành phần bần-cố-nông) về nguy cơ là khi vào nhà dòng họ tìm thấy một mức sống cao hơn ở ngoài đời; thánh Basiliô thì mong muốn các đan viện hãy biết xử dụng tài sản để làm việc bác ái đối với người nghèo.
{youtube}Q12y2pVBEEI|670|450{/youtube}