VATICAN. Trong buổi đọc kinh truyền tin trưa chúa nhật 6-9-2015, ĐTC Phanxicô kêu gọi mỗi giáo xứ, mỗi cộng đoàn dòng tu, đan viện, đền thánh ở Âu Châu hãy đón nhận một gia đình tị nạn, như giáo phận Roma và cả Vatican cũng làm.
Lm. Giuse Trần Đức Anh, OP.
VATICAN. Trong buổi đọc kinh truyền tin trưa chúa nhật 6-9-2015, ĐTC Phanxicô kêu gọi mỗi giáo xứ, mỗi cộng đoàn dòng tu, đan viện, đền thánh ở Âu Châu hãy đón nhận một gia đình tị nạn, như giáo phận Roma và cả Vatican cũng làm.
Trong bài huấn dụ ngắn trước hơn 20 ngàn tín hữu đã đến tham dự buổi đọc kinh Truyền Tin, ĐTC quảng diễn bài Tin Mừng chúa nhật thứ 23 thường niên, thuật lại phép lạ Chúa Giêsu chữa người câm điếc, ”biểu tượng của một người không tín ngưỡng hành trình tiến về đức tin”, và sau khi ban phép lành ngài đưa ra lời kêu gọi trên đây.
Huấn dụ của ĐTC
Anh chị em thân mến, chào anh chị em!
Tin mừng hôm nay (Mc 7,31-37) kể lại Chúa Giêsu chữa lành một người câm điếc, một biến cố lạ lùng chứng tỏ cách thức Chúa Giêsu tái lập sự đả thông trọn vẹn giữa con người với Thiên Chúa và với tha nhân. Phép lạ này diễn ra trong khung cảnh vùng Thập Tỉnh, nghĩa là ngay trong vùng đất của dân ngoại; vì thế người câm điếc ấy được dẫn đến Chúa Giêsu tượng trưng cho người không tín ngưỡng đang thực hiện một hành trình tiến về đức tin. Thực vậy, bệnh điếc của anh ta biểu lộ sự thiếu khả năng lắng nghe và hiểu không những lời con người, nhưng cả Lời Chúa nữa. Và thánh Phaolô nhắc nhở chúng ta rằng ”Đức tin nảy sinh từ sự lắng nghe lời giảng” (Rm 10,17).
Điều đầu tiên mà Chúa Giêsu làm, là đưa người ấy ra xa khỏi đám đông: Chúa không muốn quảng cáo cử chỉ Ngài sắp thực hiện, và cũng chẳng muốn lời của Ngài bị lấn át vì những tiếng ồn ào huyên náo truyện trò của khung cảnh chung quanh. Lời mà Chúa Kitô thông truyền cho chúng ta cần sự thinh lặng để được lắng nghe như Lời chữa lành, hòa giải, tái lập sự cảm thông”.
Rồi có hai cử chỉ của Chúa Giêsu được làm nổi bật: Ngài động chạm đến đôi tai và lưỡi của người bị ”bế tắc” trong sự đả thông, và Ngài khẩn cầu phép lạ từ trên cao, từ Chúa Cha; vì thế Ngài ngước mắt lên trời và truyền: ‘Hãy mở ra!”. Và tai người điếc mở ra, giây ràng buộc lưỡi của anh cũng được tháo cải và anh bắt đầu nói đúng (cfr v.35).
ĐTC nói: ”giáo huấn mà chúng ta rút ra từ giai thoại này là ”Thiên Chúa không khép kín nơi mình, nhưng cởi mở và đả thông với nhân loại. Trong lượng từ bi vô biên của Ngài, Ngài vượt lên trên vực thẳm của sự khác biệt vô biên giữa Ngài và chúng ta, và đến gặp chúng ta. Để thực hiện sự đả thông ấy với con người, Thiên Chúa đã làm người: đối với Chúa, nói qua lề luật và ngôn sứ mà thôi vẫn chưa đủ, Ngài còn hiện diện nơi người Con của Ngài là Lời nhập thể làm người. Chúa Giêsu là nhà ”đại bắc cầu”, kiến tạo nơi mình chiếc cầu lớn của tình hiệp thông trọn vẹn với Chúa Cha.
Nhưng bài Tin Mừng này cũng nói về chúng ta: ”Nhiều khi chúng ta co cụm và khép kín vào mình, và chúng ta tạo ra bao nhiêu hòn đảo không tới được và đầy chướng khí. Thậm chí các quan hệ sơ đẳng nhất giữa con người đôi khi cũng tạo nên những thực tại không có khả năng cởi mở đối với nhau: vợ chồng khép kín với nhau, gia đình, các nhóm giáo xứ, và cả đất nước cũng khép kín.. và điều này không phải là của Thiên Chúa. Nó là của chúng ta, là tội lỗi của chúng ta”.
”Nơi căn cội đời sống Kitô của chúng ta, trong phép rửa tội, có cử chỉ và lời nói của Chúa Giêsu: ”Effata! Hãy mở ra!”. Và phép lạ được hoàn thành: chúng ta được chữa lành khỏi bệnh điếc của ích kỷ, và bệnh câm của sự khép kín và tội lỗi, và chúng ta được tháp nhập vào đại gia đình của Giáo hội; chúng ta có thể lắng nghe Thiên Chúa nói với chúng ta và thông truyền Lời Chúa cho những người không bao giờ được nghe, hoặc cho những người đã quên lãng hay chôn vùi Lời ấy dưới những gai góc của lo âu và lừa đảo của thế gian.
Và ĐTC kết luận rằng: ”Chúng ta hãy cầu xin Đức Trinh Nữ Thánh là người phụ nữ lắng nghe và vui mừng làm chứng, xin Mẹ nâng đỡ chúng ta trong quyết tâm tuyên xưng niềm tin của chúng ta và thông truyền những kỳ công của Chúa cho những người chúng ta gặp trên đường đời”.
Kêu gọi
Sau khi ban phép lành, ĐTC nói thêm rằng:
”Anh chị em thân mến, người ta nhận ra Lòng Thương Xót của Thiên Chúa qua các việc làm của chúng ta, như cuộc sống của chân phước Mẹ Têrêsa Calcutta mà chúng ta tưởng niệm ngày qua đời hôm 5-9 này.
Đứng trước thảm trạng hàng chục ngàn người tị nạn trốn chạy cái chết vì chiến tranh và đói và họ đang hành trình tiến về cuộc sống hy vọng, Tin Mừng kêu gọi chúng ta, yêu cầu chúng ta hãy trở thành ”những người thân cận của những ngừơi bé nhỏ nhất và bị bỏ rơi, mang lại cho họ một niềm hy vọng cụ thể. Nếu chỉ nói ”Can đảm lên, hãy kiên nhẫn!..” mà thôi thì chưa đủ. Niềm hy vọng Kitô có sức phấn đấu, với sự kiên trì của người đang tiến về một mục tiêu chắc chắn. Vì thế, nhân dịp Năm Thánh Lòng Thương Xót sắp đến gần, tôi kêu gọi các giáo xứ, các cộng đoàn dòng tu, các đan viện và Đền thành ở toàn Âu Châu hãy biểu lộ sự cụ thể của Tin Mừng và đón tiếp một gia đình tị nạn. Đó là một cử chỉ cụ thể để chuẩn bị cho Năm Thánh Lòng Thương Xót. Mỗi giáo xứ, mỗi cộng đoàn dòng tu, mỗi đan viện, mỗi đền thánh ở Âu Châu hãy tiếp nhận một gia đình, bắt đầu từ giáo phận Roma của tôi.
Tôi ngỏ lời với các anh em GM Âu Châu của tôi, là những chủ chăn đích thực, để các vị hỗ trợ lời kêu gọi này của tôi trong các giáo phận của các vị, nhớ rằng Lòng Thương Xót là danh xưng thứ hai của Tình Yêu: ”Tất cả những gì các con làm cho một trong những người anh em bé nhỏ nhất của Thầy đây, là các con làm cho Thầy” (Mt 25,40).
Cả hai giáo xứ ở Vatican cũng sẽ đón nhận 2 gia đình tị nạn trong những ngày này.
ĐTC cũng nói bằng tiếng Tây Ban nha để kêu gọi hòa bình giữa hai nước Venezuela và Colombia. Ngài nói:
”Trong những ngàynày, các GM Venezuela và Colombia đã nhóm họp để cùng cứu xét tình cảnh đau thương xảy ra ở biên giới hai nước. Tôi thấy trong cuộc gặp gỡ này một dấu hiệu hy vọng rõ ràng. Tôi mời gọi tất cả, đặc biệt là hai dân tộc yêu quí, Venezuela và Colombia, hãy cầu nguyện để với tinh thần liên đới và huynh đệ, có thể khắc phục những khó khăn hiện nay”.
ĐTC cũng nhắc lại sự kiện:
”Hôm qua, ở thành Girona bên Tây Ban Nha, có 3 nữ tu được tôn phong chân phước, Fidelia Oller, Giuseppa Monrabal và Feconda Margenat, thuộc dòng thánh Giuse ở Girona, bị giết vì lòng trung thành với Chúa Kitô và Giáo Hội. Mặc dù bị ngăm đe dọa nạt, các phụ nữ ấy vẫn can đảm ở lại nhiệm sở để săn sóc các bệnh nhân trong niềm tín thác nơi Thiên Chúa. Ước gì chứng tá anh dũng của các chị, cho đến độ đổ máu đào, mang lại sức mạnh và hy vọng cho bao nhiêu người ngày nay đang bị bách hại vì đức tin Kitô. Và chúng ta biết rằng họ rất đông đảo.
Sau cùng, ĐTC chào thăm các nhóm tín hữu hành hương, và ngài đặc biệt nghĩ đến các cuộc tranh tài thể thao Phi châu lần thứ 11 diễn ra tại thành phố Brazzaville, thủ đô Congo, từ hai ngày nay với sự tham dự của hàng ngàn vận động viên thuộc đại lục này. Tôi cầu chúc đại lễ thể thao này góp phần vào hòa bình, tình huynh đệ và sự phát triển tất cả các nước Phi châu. Chúng ta hãy chào thăm những người Phi châu đang tham dự Vận hội thể thao thứ 11 này.
Giải thích rõ hơn
Buổi chiều cùng ngày, Cha Federico Lombardi, giám đốc Phòng Báo Chí Tòa Thánh, đã có cuộc họp báo giải thích về lời kêu gọi của Đức Thánh Cha.
Đức Thánh Cha và các Đức Thượng Phụ trong thế giới Ả rập nhiều lần tuyên bố “Không chấp nhận một Trung Đông không có các tín hữu Kitô”. Một số ký giả nêu câu hỏi có phải với lời kêu gọi này, Tòa Thánh thay đổi thái độ, chấp nhận một thực tế là các tín hữu Kitô không thể trụ lại trong vùng, và do đó chuyển sang phương án đón nhận họ vào Âu Châu.
Cha Federico Lombardi nhấn mạnh rằng lời kêu gọi của Đức Thánh Cha chỉ nên hiểu là lời mời gọi thể hiện tình đoàn kết và các phản ứng sáng tạo và quảng đại trước cuộc khủng hoảng người tị nạn đang diễn ra khi chúng ta chuẩn bị cho Năm Thánh của Lòng Thương Xót, một sự chuẩn bị phải đi vào cuộc sống thông qua các công việc bác ái cụ thể. Cha Lombardi nhấn mạnh: “Đức Thánh Cha không phải là đang đề cập đến các công việc chuẩn bị về tổ chức hay hậu cần”.
Đức Hồng Y Bechara Boutros al-Rahi, Thượng Phụ Công Giáo Nghi Lễ Maronite từ Li Băng cũng lặp lại quyết tâm “Không chấp nhận một Trung Đông không có các tín hữu Kitô”.
Ngài nói:
“Chúng ta biết rằng một thế giới Ả rập không có tín hữu Kitô sẽ là một tai họa cho cả Ðông lẫn Tây phương, bởi vì Ả rập sẽ không còn là một nền văn hóa đa diện, mà sẽ bị nuốt chửng bởi văn hóa tôn giáo của Hồi giáo. Cả Hồi Giáo lẫn Âu châu đều không thể sống trong một hoàn cảnh như thế”
Cha Lombardi nói thêm rằng khi Đức Thánh Cha nói về các giáo xứ, ngài muốn đưa ra lời kêu gọi đến toàn bộ cộng đồng giáo xứ được thiết lập trên thực tại địa phương, chứ không chỉ nhắm đến các linh mục giáo xứ và nhà xứ của các linh mục.
Cha Lombardi nhận xét rằng cộng đoàn giáo xứ sẽ có thể tìm ra cách tốt nhất để thực hiện lời kêu gọi này.
Và khi Đức Thánh Cha nói đến “các cộng đoàn dòng tu” ngài đang sử dụng các từ ngữ mạnh mẽ đã từng sử dụng khi ngài đến thăm “Centro Astalli” là Trung tâm tị nạn ở Rôma do các linh mục dòng Tên điều hành.
Đây là những lời của Đức Giáo Hoàng trong dịp đó: “Chúa đã kêu gọi chúng ta sống với lòng can đảm và lòng hiếu khách quảng đại hơn trong các cộng đoàn, trong các nhà và trong các tu viện không dùng đến. Anh chị em nam nữ tu sĩ thân mến, các tu viện không dùng đến của anh chị em không có ích gì cho Giáo Hội nếu chúng được biến thành khách sạn để kiếm tiền. Các tu viện không dùng đến không thuộc về anh chị em, nhưng là xác thịt của Chúa Kitô cho những người tị nạn. Chúa mời gọi chúng ta sống với lòng can đảm và rộng lượng lớn hơn, để đón nhận những người tị nạn trong cộng đoàn, nhà ở và các tu viện bỏ hoang. Điều này tất nhiên không phải là một điều gì đó đơn giản; nó đòi hỏi một tiêu chuẩn và trách nhiệm, nhưng cả lòng can đảm nữa. Chúng ta làm rất nhiều, nhưng có lẽ chúng ta được kêu gọi để làm nhiều hơn nữa, chấp nhận và chia sẻ với những người mà Chúa Quan Phòng đã gởi đến cho chúng ta phục vụ cụ thể”. (Ngày 10 tháng 9 2013)
Cuối cùng, Cha Lombardi giải thích rằng “hai giáo xứ” Đức Giáo Hoàng đề cập đến bên trong Vatican là giáo xứ của Santa Anna và Đền Thờ Thánh Phêrô. Cha nói rằng hai giáo xứ này là những thực tại vô cùng khác nhau và mỗi giáo xứ sẽ tìm cách riêng của mình để đáp ứng lời kêu gọi của Đức Giáo Hoàng.