Thứ Ba, ngày 22-09-2015, Đức Thánh Cha cử hành Thánh lễ tại Đền thánh “Đức Trinh nữ Bác ái El Cobre” và sau đó gặp gỡ các gia đình tại Nhà thờ chính toà Đức Mẹ Mông triệu.
Linh Tiến Khải
Thứ Ba, ngày 22-09-2015, là ngày cuối trong chuyến tông du của Đức Thánh Cha đến Cuba. Vẫn ở Santiago de Cuba, các hoạt động cuối cùng của Đức Thánh Cha gồm có cử hành Thánh lễ tại Đền thánh “Đức Trinh nữ Bác ái El Cobre” và sau đó gặp gỡ các gia đình tại Nhà thờ chính toà Đức Mẹ Mông triệu.
Thánh lễ tại Đền Thánh Đức Trinh nữ Bác ái El Cobre – Trung Tâm Thánh Mẫu Quốc Gia Cuba
Lúc 07 giờ 30 sáng, ĐTC đã đi xe tới Đền Thánh để chủ sự thánh lễ kính Đức Trinh nữ Bác ái El Cobre cho tín hữu. Vì Tiểu vương cung thánh đường nhỏ nên hàng ngàn tín hữu đã phải theo dõi thánh lễ trên màn truyền hình ở bên ngoài đền thờ.
Trong bài giảng Thánh lễ, Đức Thánh Cha không quên nhắc lại rằng, đất nước Cuba sinh ra và lớn lên trong nhiệt tâm sùng kính Đức Trinh nữ Bác ái. Bài giảng về Đức Mẹthật sâu sắc về giáo lý, nhưng cũng mang đậm tính lịch sử. “Tâm hồn của dân tộc Cuba đã được trui rèn trong đau thương và thiếu thốn, nhưng những điều ấy đã không dập tắt được đức tin,một đức tin vẫn luôn sống động nhờ lòng dịu dàng và dũng cảm của biết bao người bà và người mẹ”. Đức Thánh Cha nói: “Đức Mẹ đã đồng hành với những hoàn cảnh đau thương của nhiều dân tộc; Mẹ đã bảo vệ tất cả các dân tộc chịu khổ đau và đấu tranh để bảo vệ các quyền lợi của con cái họ. Ngày nay, Mẹ lại bảo vệ nguồn cội của chúng ta, bản sắc của chúng ta để chúng ta không bị lạc vào những nẻo đường thất vọng”.
Nói về việc Đức Mẹ đi thăm người chị họ Elizabeth, Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng “sự hiện diện của Thiên Chúa trong đời sống chúng ta không bao giờ làm cho chúng ta được yên ổn; sự hiện diện ấy thúc đẩy chúng taphải vận động. Niềm vui có được nhờ biết rằng Chúa luôn ở với chúng ta, với dân tộc chúng ta, sẽ làm cho tâm hồn chúng ta thức tỉnh, thúc đẩy chúng ta lên đường, chia sẻ niềm vui đã lãnh nhận để tận tâm phục vụ”. Sau đó Đức Thánh Cha mời gọi các tín hữu Cuba hãy sống “cuộc cách mạng của lòng dịu dàng” như Đức Maria, Mẹ Bác Ái.
“Cũng như Đức Maria, chúng ta muốn trở thành một Giáo hội phục vụ, một Giáo hội ra khỏi nhà thờ, ra khỏi phòng thánh, để đồng hành với cuộc sống, nâng đỡ niềm hy vọng, trở nên dấu chỉ hiệp nhất nơi dân tộc cao quý và đáng kính này. Cũng như Đức Maria, chúng ta muốn trở thành một Giáo hội ra khỏi nhà mình để bắc những nhịp cầu, phá đổ các bức tường, gieo sự hoà giải”. Đức Thánh Cha khuyến khích Giáo hội Cuba đừng ẩn mình, nhưng hãy lên đường cùng với dân tộc; “mọi người cùng với nhau”, ngài nhấn mạnh. Và Giáo hội phải đồng hành trong mọi hoàn cảnh khó khăn của người dân Cuba, dấn thân vào cuộc sống, vào văn hoá và xã hội.
Để kỷ niệm chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha, lúc kết thúc Thánh lễ, hai em thiếu nhi đã dâng cho Đức Thánh Cha bản sao Thư thỉnh nguyện xin tuyên bố Đức Trinh nữ El Cobre là bổn mạng của Cuba; Thỉnh nguyện đã được Đức giáo hoàng Bênêđictô XV chấp thuận vào năm 1916.
Thánh lễ đã kết thúc lúc 10 giờ sáng giờ Cuba. Lúc 10g30, ĐTC đã rời Trung Tâm Thánh Mẫu đi xe tới viếng thăm nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Mông Triệu của Santiago de Cuba, cách đó 19 cây số, để gặp gỡ các gia đình.
Buổi Gặp gỡ các gia đình
Nhà thờ chính tòa Santiago de Cuba này được dâng kính Đức Mẹ hồn xác lên trời. Nhà thờ có hai tháp cao một tháp mầu trắng, một tháp mầu vàng, tọa lạc gần công viên Céspendes. Nhà thờ được xây hồi đầu thế kỷ XIX và là một trong một loạt các nhà thờ đã bị tàn phá vì các lý do khác nhau như động đất, bị cướp bóc,.vv… Bên trong nhà thờ có các bức bích họa rất đẹp trên các vòng cung và mái vòm nhà thờ. Trong nhà thờ cũng có mộ của ông Diego Velazquez người Tây Ban Nha đã chinh phục và thành lập thành phố. Việc trùng tu nhà thờ và mái vòm bằng gỗ mới đây nằm trong dự án cộng tác giữa vùng Toscana bên Italia và vài tổ chức địa phương như tổng giáo phận Santiago, Văn phòng duy trì thành phố và Đại học Đông phương. Mục đích việc trùng tu đã bắt đầu hồi năm 2010 nhằm cải tiến khu vực phát triển chung quanh nhà thờ chính toà, nhân dịp kỷ niệm 500 năm thành lập thủ đô cũ của đảo Cuba.
Sau khi nghe chứng từ của một đôi vợ chồng, Đức Thánh Cha cám ơn người dân Cuba đã đón tiếp ngài trong tình huynh đệ “Chúng tađang ở trong gia đình. Và khi ở trong gia đình, chúng ta cảm thấy như ở nhà. Xin cảm ơn các gia đình Cuba, cảm ơn người Cuba đã cho tôi cảm thấy những ngày qua như một gia đình, cảm thấy như ở nhà. Buổi gặp gỡ này với anh chị em quả là một kết thúc tuyệt hảo!”
Rồi Đức Thánh Cha nhắc lại câu chuyện đám cưới ở Cana, ngài nói rằng việc Chúa Giêsu bắt đầu cuộc sống công khai tại một đám cưới không phải là không có ý nghĩa. “Cùng ăn uống với nhiều người khác,đến thăm nhiều nhà khác nhau là một cơ hộiChúa Giêsu dùng để cho mọi người biết kế hoạch của Thiên Chúa”.Đức Thánh Cha nhắc lại tầm quan trọng của cuộc sống đời thường:khi kết thúc một ngày, hai vợ chồng gặp nhau, con cái làm bài tập ở trường, và đôi khi cũng có cãi nhau… “Chúa Giêsu chọn những khoảnh khắc ấy để tỏ cho chúng ta thấy tình yêu Thiên Chúa, Chúa Giêsu chọn những không gian ấy để bước vào nhà chúng ta và giúp chúng ta khám phá Chúa Thánh Thần đang sống và hoạt động trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta. Chính ở trong nhà mà chúng tahọc được tình anh em, tình đoàn kết, để đừng trở thành kẻ thống trị. Chính ở trong nhà mà chúng ta học biết đón nhận và biết ơn cuộc sống như một phúc lành, và chính đó là nơi mà chúng ta học biết rằng mỗi người đều cần đến người khác để thăng tiến”.
Tuy nhiên, Đức Thánh Cha lấy làm tiếc về sự tan vỡ của gia đình, một hiện tượng đặc biệt ảnh hưởng đến châu Âu, nhưng châu Mỹ Latinhcũng không phải được miễn nhiễm: “Trong nhiều nền văn hoá ngày nay, những không gian dần biến mất, những khoảnh khắc trong gia đình cũng thế; dần dần sẽ dẫn đến sự phân ly, cô lập. Thời gian ở bên nhau, cùng nhau ở trong gia đình trở nên hiếm hoi”.
Kết thúc bài giảng, Đức Thánh Cha nói đến hai sự kiện quan trọng sắp tới: “Trong ít ngày nữa tôi sẽ tham dự Đại hội Thế giới các gia đìnhcùng với các gia đình trên toàn thế giới, và trong vòng không đầy một tháng nữa, tham dự Thượng Hội đồng Giám mụcvề chủ đề gia đình. Xin anh chị em cầu nguyện đặc biệt theo những ý chỉ này, để tất cả chúng ta biết giúp nhau chăm sóc gia đình, biết tiếp tục khám phá Đấng Emmanuel, Thiên Chúa sống giữa Dân của Người khi làmcho gia đình trở nên tổ ấm của Người”.
Ban phép lành cho thành phố và từ giã quốc đảo Cuba
Sau đó, Đức Thánh Cha tiến đến phía trước nhà thờ để ban phép lành cho thành phố. Ngài nói vài lời: “Tôi muốn nói một lời hy vọng: chúng ta phải gìn giữ ký ức của những người đã cho chúng ta sự sống, của ông bà chúng ta. Các ngài là ký ức sống động của chúng ta. Và chúng ta phải chăm sóc các thanh thiếu niên và các trẻ em. Một đất nước biết chăm sóc ông bà và các con trẻ của mình chắc chắn sẽ được vẻ vang!” Cuối cùng, Đức Thánh Cha xin mọi người cũng cầu nguyện cho ngài.
Sau khi ban phép lành, Đức Thánh Cha ra sân bay Santiago để đi Washington D.C., kết thúc tông du ba ngày tại Cuba và tiếp tục tông du tại Hoa Kỳ.
