Trong bộ giáo luật hiện hành, các “Tu đoàn tông đồ” được xếp sau các dòng tu và các tu hội đời, lý do bởi vì nhiều tu đoàn không có lời khấn.
Thần học online:
LỊCH SỬ VÀ THẦN HỌC VỀ ĐỜI SỐNG THÁNH HIẾN
Bài 10: Các Tu Đoàn
Giảng viên: Lm. Giuse Phạm Quốc Văn, OP.
***
Trong bộ giáo luật hiện hành, các “Tu đoàn tông đồ” được xếp sau các dòng tu và các tu hội đời, lý do bởi vì nhiều tu đoàn không có lời khấn. Xét theo thời gian xuất hiện, thì các tu đoàn được giáo luật nhìn nhận trước cả các hội dòng. Tuy nhiên trước khi vào vấn đề chúng ta cần phải xác định từ ngữ.
Như chúng tôi đã hơn một lần lưu ý, việc dịch thuật các từ ngữ latinh sang tiếng Việt không lúc nào cũng chính xác; thế nhưng có nhiều trường hợp mà chính trong tiếng latinh ngôn ngữ cũng không lờ mờ. Vào lúc duyệt lại bộ giáo luật 1983, uỷ ban soạn thảo đã mất nhiều thời gian để tìm ra một danh xưng thích hợp cho hình thức tu trì này. Bộ giáo luật cũ gọi là “Hội những người sống chung không có lời khấn” (Societates in communi viventium sine votis). Danh xưng này bị chỉ trích vì hai lý do chính:
– Thứ nhất, vì tính cách tiêu cực của nó: căn cước phải được xác định cách khẳng định (nó là gì) chứ không phải bằng cách phủ định (“không có lời khấn”);
– Thứ hai, bởi vì không nêu bật được sự khác biệt với các hội đoàn nói chung.
Nhiều danh xưng khác được đề nghị, chẳng hạn như: Instituta vitae apostolicae consociatae, Instituta apostolica, Societates ecclesiasticae, Societates apostolicae, Instituta apostolica non religiosa. Sau nhiều cuộc tranh cãi, danh xưng được chọn là Societas vitae apostolicae, tuy không được hết mọi người ưng ý.
Thật ra, ngay các tu đoàn này cũng mang nhiều danh hiệu khác nhau: Sodalitium, Societas apostolica, Oratorium, Congregatio saecularis, một phần cũng bởi vì nhằm các mục tiêu khác nhau, được xếp gọn vào hai loại chính: loại thứ nhất là sống cộng đoàn để cổ võ sự trọn lành, tuy không giữ lời khấn; loại thứ hai gồm các “hội thừa sai” đi truyền giáo.
Theo nguyên ngữ, danh từ “societas” chỉ có nghĩa là một “hội” (gồm những hội viên) để làm bất cứ việc gì, từ một hội thể thao cho đến một công ty thương mại. “Societas vitae apostolicae” có thể dịch là “hội đời sống tông đồ”, nhưng sợ sẽ bị lẫn với các hiệp hội tông đồ (thí dụ Dòng Ba Đaminh), vì thế chúng tôi xin đề nghị dịch là “tu đoàn” để nói lên tích cách tu trì của họ.
Cũng nên biết là không chỉ các tu đoàn mà kể cả vài dòng tu lớn cũng tự gọi là “societas”, chẳng hạn như Dòng Tên (Societas Iesu), Dòng Don Bosco (Societas S. Francisci Salesiani, SDB), Dòng Ngôi Lời (Societas Verbi Divini).
{youtube}WC7ZYdOo2Ic|670|450{/youtube}